Fictief Rendement Uitgelegd
In Nederland betaal je geen belasting over je werkelijke winst, maar over een fictief rendement. Hier lees je hoe dit werkt en welke percentages gelden.
Wat is fictief rendement?
Fictief rendement is een door de overheid vastgesteld percentage dat veronderstelt hoeveel rendement je op je vermogen hebt behaald. De Belastingdienst gaat ervan uit dat je dit rendement hebt gemaakt, ongeacht je werkelijke winst of verlies.
Dit betekent dat als je €100.000 aan crypto hebt en het fictief rendement 5,88% is, de Belastingdienst ervan uitgaat dat je €5.880 rendement hebt gemaakt. Of je nu winst of verlies hebt gemaakt maakt niet uit.
Waarom gebruikt Nederland dit systeem?
Het fictief rendement systeem is in 2001 ingevoerd om de belastingheffing op vermogen te vereenvoudigen. In plaats van alle aan- en verkopen bij te houden, wordt er simpelweg gekeken naar de waarde op 1 januari.
Het oorspronkelijke idee was dat het fictieve rendement het gemiddelde rendement op langetermijnbeleggingen zou weerspiegelen. In de praktijk leidt dit systeem echter tot situaties waarin mensen belasting betalen terwijl ze verlies hebben gemaakt, wat tot veel kritiek heeft geleid.
Tarieven per vermogenstype
Het fictief rendement verschilt per type vermogen. De Belastingdienst maakt onderscheid tussen spaargeld (laag risico) en beleggingen/crypto (hoger risico).
Crypto en beleggingen
| Jaar | Fictief rendement | Effectief tarief (36%) |
|---|---|---|
| 2024 | 6,04% | 2,17% |
| 2025 | 5,88% | 2,12% |
| 2026 | 6,00% | 2,16% |
Spaargeld
| Jaar | Fictief rendement | Effectief tarief (36%) |
|---|---|---|
| 2024 | 0,92% | 0,33% |
| 2025 | 0,92% | 0,33% |
| 2026 | 0,92% | 0,33% |
Het effectief tarief is het percentage van je vermogen dat je daadwerkelijk aan belasting betaalt (fictief rendement x 36% Box 3 tarief).
Hoe wordt het berekend?
De berekening van je belasting op basis van fictief rendement gaat als volgt:
Stap-voor-stap berekening
- Bepaal je belastbaar vermogen: Tel al je bezittingen op, trek schulden af, en trek het heffingsvrij vermogen af.
- Bereken het gewogen rendement: Vermenigvuldig elk type vermogen met het bijbehorende fictieve rendement percentage.
- Bereken de belasting: Vermenigvuldig het totale fictieve rendement met het Box 3 tarief van 36%.
Voorbeeld: Gemengd vermogen (2025)
Stel je hebt €80.000 crypto en €30.000 spaargeld:
- Totaal vermogen
- €110.000
- Heffingsvrij vermogen
- - €57.684
- Belastbaar vermogen
- €52.316
- Deel crypto (72,7%)
- €38.046
- Fictief rendement crypto (5,88%)
- €2.237
- Deel spaargeld (27,3%)
- €14.270
- Fictief rendement spaargeld (0,92%)
- €131
- Totaal fictief rendement
- €2.368
- Te betalen belasting (36%)
- €853
Toekomst: werkelijk rendement
De Hoge Raad heeft in december 2021 geoordeeld dat het fictief rendement systeem in strijd kan zijn met het eigendomsrecht als het fictieve rendement hoger is dan het werkelijke rendement.
Naar aanleiding hiervan werkt de overheid aan een nieuw stelsel op basis van werkelijk rendement. Dit nieuwe systeem staat gepland voor 2027, maar de invoering is al meerdere keren uitgesteld.
Tot die tijd kun je in bepaalde gevallen bezwaar maken als je werkelijke rendement aanzienlijk lager was dan het fictieve rendement. Raadpleeg een belastingadviseur voor advies over jouw specifieke situatie.